Coolant คือ ของเหลวที่ใช้ระบายความร้อน ในงานรถยนต์หมายถึงน้ำยาหล่อเย็นหม้อน้ำ แต่ในโรงงานตัดกลึง Coolant คือ Cutting Fluid หรือน้ำมันตัดกลึง ที่ช่วยระบายความร้อน หล่อลื่น และล้างเศษโลหะออกจากจุดตัด ส่วนใหญ่เป็นชนิดผสมน้ำที่ความเข้มข้นราว 3-10% ตามชนิดงานและวัสดุ Time Ventures พาไปรู้จัก Coolant แต่ละชนิดที่ใช้ในงานกลึง กัด เจาะ และเจียรในโรงงาน
น้ำยาหล่อเย็นรถยนต์ vs งานตัดกลึงโรงงาน ต่างกันอย่างไร?
สองอย่างนี้ใช้ชื่อเดียวกันแต่เป็นคนละผลิตภัณฑ์ ไม่สามารถใช้แทนกันได้ Coolant หรือน้ำยาหล่อเย็นสำหรับรถยนต์ คือ น้ำยาที่ไหลวนอยู่ในระบบปิดของหม้อน้ำ ทำหน้าที่ควบคุมอุณหภูมิเครื่องยนต์และกันสนิมในระบบระบายความร้อน โดยไม่สัมผัสชิ้นงานหรือเครื่องมือตัดเลย
ส่วนน้ำยาหล่อเย็นงานตัดกลึง หรือ Metalworking Fluid ใช้ฉีดตรงจุดตัดระหว่างทูลกับชิ้นงาน จึงต้องทั้งระบายความร้อน หล่อลื่น และกันสนิมชิ้นงานไปพร้อมกัน ถ้าเลือกหรือดูแลน้ำยาไม่ดี จะเห็นอาการอย่างดอกสว่านไหม้ ผิวชิ้นงานเป็นรอย ทูลสึกเร็ว และน้ำยาในถังเริ่มมีกลิ่น

Cutting Fluid มีกี่ประเภท? เลือกแบบไหนเหมาะกับงานโรงงาน
Cutting fluid แบ่งได้ 4 กลุ่มหลักตามปริมาณน้ำมันในหัวเชื้อ ยิ่งมีน้ำมันมากยิ่งหล่อลื่นได้ดี แต่ถ้ามีน้ำมันน้อย จะยิ่งระบายความร้อนได้ดีและสะอาดกว่า
- Neat Oil (น้ำมันตัดล้วน): ใช้โดยไม่ผสมน้ำ หล่อลื่นได้ดีที่สุด เหมาะกับงานแรงกดสูง เช่น ต๊าปเกลียว และรีมเมอร์
- Soluble Oil: มีน้ำมันมากที่สุดในกลุ่มผสมน้ำ ผสมแล้วเป็นสีขาวขุ่น
- Semi-synthetic Coolant: มีน้ำมันน้อยกว่า ผสมแล้วกึ่งใส
- Synthetic Coolant: ไม่มีน้ำมันแร่ ผสมแล้วใส ระบายความร้อนได้ดีที่สุด
ตารางเปรียบเทียบ Soluble Oil, Semi-synthetic และ Synthetic Coolant
| ชนิด | ลักษณะ | อัตราส่วนผสม | อายุใช้งานในถัง | เหมาะกับงาน | ราคาหัวเชื้อ |
|---|---|---|---|---|---|
| Soluble Oil | ขาวขุ่น หล่อลื่นสูง | ตาม TDS (ช่วงทั่วไป 3-10%) | สั้นกว่า เชื้อโตง่าย | งานเหล็ก เหล็กกล้า ใช้ปริมาณมาก | ต่ำ |
| Semi-synthetic | กึ่งใส สมดุลทั้งสองด้าน | ตาม TDS (ช่วงทั่วไป 3-10%) | ปานกลาง-ยาว | CNC ทั่วไป หลายวัสดุ | ปานกลาง |
| Synthetic | ใส ระบายความร้อนสูง | ตาม TDS (ช่วงทั่วไป 3-10%) | ยาว คุมเชื้อและกลิ่นได้ดี | CNC ความเร็วสูง อลูมิเนียม งานเจียร | สูง |
อัตราส่วนผสมน้ำยาหล่อเย็น มีเท่าไหร่บ้าง? วิธีเลือกใช้ตามประเภทงาน
น้ำยาหล่อเย็นไม่มีอัตราส่วนเดียวที่ใช้ได้กับทุกงาน ในโรงงานส่วนใหญ่ผสมน้ำยากับน้ำที่ความเข้มข้นประมาณ 3-10% งานกัดทั่วไปมักใช้ราว 10% ส่วนวัสดุที่ตัดยาก เช่น ไทเทเนียมหรือซูเปอร์อัลลอย อาจต้องผสมให้เข้มข้นกว่านั้น ตัวเลขที่เหมาะสมให้ดูจาก 3 อย่าง คือ ค่าที่ผู้ผลิตแนะนำในเอกสารข้อมูลทางเทคนิค (TDS) ชนิดงาน และวัสดุชิ้นงาน ทำตามขั้นตอนดังนี้
- เปิดเอกสาร TDS ของน้ำยา แล้วดูช่วงความเข้มข้นที่ผู้ผลิตแนะนำ
- ปรับตามความหนักของงาน งานเจาะลึก ต๊าปเกลียว หรือวัสดุแข็ง ให้ผสมค่อนไปทางเข้มข้น ส่วนงานเจียรให้ผสมค่อนไปทางจาง
- วัดความเข้มข้นจริงด้วยเครื่อง Refractometer โดยนำค่าปริมาณสารที่ละลายอยู่ในของเหลว (Brix) ที่อ่านได้คูณกับค่า Factor ของน้ำยา ซึ่งระบุไว้ใน TDS
- เวลาเติมน้ำยาเพิ่มในถัง ให้ใช้น้ำยาที่ผสมจางกว่าค่าที่ตั้งไว้ เพราะน้ำระเหยไประหว่างใช้งาน ทำให้น้ำยาในถังเข้มขึ้นเรื่อย ๆ
ถ้าผสมความเข้มข้นผิด น้ำยาที่จางเกินไปทำให้แบคทีเรียโตง่าย ค่า pH ลดลง และเครื่องจักรเป็นสนิม ส่วนน้ำยาที่เข้มเกินไปก็สิ้นเปลือง และอาจทำให้ผิวของผู้ปฏิบัติงานระคายเคือง หากไม่แน่ใจว่าควรเลือกสูตรไหน Time Ventures พร้อมช่วยแนะนำน้ำมันหล่อลื่น เครื่องจักรที่เหมาะกับงาน รวมถึงให้คำปรึกษาเรื่องอัตราส่วนผสมและการดูแลถังน้ำยา
จับคู่ประเภทงานกับชนิด Coolant ที่เหมาะสม
| ประเภทงาน | ชนิด Coolant ที่เหมาะ | เหตุผล |
|---|---|---|
| กลึง | Soluble Oil หรือ Semi-synthetic | ตัดต่อเนื่อง ต้องการทั้งสองด้าน |
| กัด | Semi-synthetic หรือ Synthetic
(อลูมิเนียม, รอบสูง) |
ความร้อนสะสมจากรอบหมุนเร็ว |
| เจาะ / ต๊าปเกลียว | Soluble Oil เข้มข้นค่อนสูง หรือ Neat Oil สำหรับต๊าป รีมเมอร์ | แรงกดสูง ต้องการฟิล์มหล่อลื่นหนา |
| เจียร | Synthetic | ความร้อนหน้าล้อสูง น้ำยาใสมองเห็นชิ้นงาน |

Coolant เน่าเสีย เกิดจากอะไร และควรเปลี่ยนเมื่อไหร่?
น้ำมันหล่อเย็นเน่าเสียเกิดจากแบคทีเรียและเชื้อราที่เติบโตในน้ำยาผสมน้ำ ปัจจัยเร่งหลักมี 3 อย่าง คือ น้ำยาจางกว่าค่าที่กำหนด น้ำยาไม่ไหลเวียนเป็นเวลานานจนแบคทีเรียกลุ่มที่ไม่ใช้ออกซิเจนสร้างก๊าซไฮโดรเจนซัลไฟด์ซึ่งเป็นต้นเหตุของกลิ่นเหม็น และน้ำมันจากระบบไฮดรอลิคหรือรางเลื่อนที่รั่วลงถัง (Tramp Oil) ลอยเป็นฟิล์มปิดผิวน้ำยา ทำให้ออกซิเจนลดลงและกลายเป็นอาหารของเชื้อ
ผลกระทบไม่ได้หยุดอยู่ที่กลิ่น เมื่อเชื้อเพิ่มจำนวน ค่า pH ของน้ำยาจะลดลง ทำให้เครื่องจักรและชิ้นงานเป็นสนิม ทูลสึกหรอเร็ว และผิวสำเร็จของชิ้นงานไม่ได้มาตรฐาน ซึ่งล้วนเพิ่มต้นทุนการผลิตโดยตรง ทั้งนี้ Coolant ไม่มีรอบเปลี่ยนตายตัว ควรถ่ายทิ้ง ล้างระบบ และเติมใหม่เมื่อพบสัญญาณต่อไปนี้
- กลิ่นแรงไม่หาย แม้ปรับความเข้มข้นแล้ว
- มีเมือกหรือไบโอฟิล์มเกาะถัง
- pH ต่ำกว่าช่วงที่กำหนดและดึงกลับไม่ขึ้น
- ผล Dipslide พบเชื้อสูงต่อเนื่อง
วิธีวัดค่า pH และ Brix เพื่อเช็กคุณภาพ Coolant
น้ำยาหล่อเย็นที่อยู่ในสภาพดีควรมีค่า pH ราว 8.5-9.5 และควรตรวจทั้ง pH และความเข้มข้นอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง โดยทำได้ดังนี้
- ดูสี ฟอง คราบน้ำมันลอย และกลิ่นผิดปกติทุกวัน
- วัดค่า Brix ด้วยเครื่อง Refractometer แล้วคูณค่า Factor เพื่อเทียบกับช่วงที่ระบุใน TDS วัดค่า pH ซึ่งถ้าลดลงต่อเนื่องแปลว่าเชื้อกำลังโต และตรวจเชื้อด้วย Dipslide จากนั้นจดค่าทั้งหมดเป็นตารางเพื่อดูแนวโน้มทุกสัปดาห์
- ใช้ Oil Skimmer ตักน้ำมันที่ลอยบนผิวถังออกเป็นประจำ
สรุป
Coolant ในโรงงาน คือ Cutting Fluid ที่ช่วยระบายความร้อน หล่อลื่นคมตัด และปกป้องชิ้นงาน ชนิดของน้ำยาควรเลือกตามงานและวัสดุ ตั้งความเข้มข้นตามที่ระบุใน TDS และตรวจค่า Brix กับ pH ทุกสัปดาห์ การดูแลอย่างสม่ำเสมอจะช่วยยืดอายุน้ำยา ลดการสึกหรอของทูล และป้องกันการหยุดชะงักของเครื่องจักร ช่วยลดการสูญเสียทางธุรกิจ
Time Ventures พร้อมให้คำปรึกษาเรื่องการเลือกน้ำมันหล่อเย็น อัตราส่วนผสม และการดูแลถังน้ำยาให้เหมาะกับงานของโรงงาน
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Coolant (FAQ)
1. Coolant คืออะไร?
Coolant คือ ของเหลวที่ใช้ระบายความร้อน ในรถยนต์หมายถึงน้ำยาหม้อน้ำที่ไหลวนในระบบปิด ส่วนในโรงงานหมายถึง Cutting Fluid ที่ฉีดตรงจุดตัด ช่วยระบายความร้อน หล่อลื่น และชะเศษโลหะ มีทั้งชนิดน้ำมันล้วนและชนิดผสมน้ำ
2. Coolant รถยนต์กับน้ำยาหล่อเย็นงานตัดกลึงต่างกันอย่างไร?
Coolant รถยนต์ใช้คุมอุณหภูมิเครื่องยนต์ในระบบปิดและไม่สัมผัสชิ้นงาน ส่วนน้ำยาหล่อเย็นงานตัดกลึงถูกฉีดที่จุดตัดโดยตรง ต้องทั้งระบายความร้อน หล่อลื่น และกันสนิมชิ้นงาน สูตรจึงต่างกันและใช้แทนกันไม่ได้
3. อัตราส่วนผสมน้ำยาหล่อเย็น ควรเป็นเท่าไหร่?
น้ำยาหล่อเย็นผสมน้ำในโรงงานโดยทั่วไปอยู่ที่ 3–10% แต่ไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้ทุกงาน ให้ดูช่วงจาก TDS แล้วปรับตามงาน งานเจาะหรือต๊าปค่อนไปทางสูง งานเจียรค่อนไปทางต่ำ และวัดด้วย Refractometer โดยนำค่า Brix คูณ Factor
4. น้ำยาหล่อเย็นเน่าเสียเกิดจากอะไร?
ปัญหาการเน่าเสียเกิดจากแบคทีเรียและเชื้อราที่โตในน้ำยาผสมน้ำ โดยเฉพาะเมื่อน้ำยาจางเกินไปหรือหยุดไหลนาน กลิ่นเหม็นมาจากก๊าซไฮโดรเจนซัลไฟด์ ส่วนน้ำมันจากเครื่องที่รั่วลงถังจะปิดผิวน้ำยาและกลายเป็นอาหารของเชื้อ ทำให้เน่าเร็วขึ้น
5. ควรเปลี่ยน Coolant ทุกกี่เดือน?
ไม่มีรอบเดือนที่ตายตัว เพราะอายุน้ำยาขึ้นกับชนิด งาน และการดูแล ให้ตรวจสีและกลิ่นทุกวัน วัด Brix pH และเชื้อทุกสัปดาห์ แล้วเปลี่ยนเมื่อกลิ่นแรงไม่หาย มีเมือกในถัง หรือ pH ตกจนดึงกลับไม่ขึ้น
อ้างอิง
- เอ็ม รีพอร์ต. (2565, 18 มกราคม). “น้ำมันหล่อเย็น” ทำไมต้องสะอาด. https://mreport.co.th/experts/technology/218-why-to-be-clean-with-machining-coolant
- ไทม์เว็นเจอร์ส. (2569, 27 มีนาคม). เปิดคำตอบ น้ำมันหล่อเย็น “เหม็นเน่า” เกิดจากอะไร? พร้อมวิธีดูแลรักษาให้ใช้ได้นาน. https://www.timeventures.co.th/smelly-coolant-maintenance-guide/
- ไทม์เว็นเจอร์ส. (ม.ป.ป.). ศูนย์รวมน้ำมันหล่อเย็น (Coolant) และน้ำมันตัดกลึงโลหะ คุณภาพสูง ปตท. https://www.timeventures.co.th/coolant-high-quality/
